MYK MESLEKİ YETERLİLİK BELGESİ ZORUNLULUĞU

Mesleki Yeterlilik Kurumu, çalışma hayatının ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi; mesleklerin gerektirdiği bilgi, beceri ve yetkinliklerin ortak ölçütlerle tanımlanması, ölçülmesi, değerlendirilmesi ve kalite güvencesi altında belgelendirilmesi amacıyla Ulusal Yeterlilik Sistemini yürütmektedir. 5544 sayılı Kanunla oluşturulan bu sistem; kamu kurumlarımızın, işçi ve işveren kuruluşlarımızın, meslek örgütlerimizin, oda ve birliklerimizin, üniversitelerimizin ve sektör temsilcilerimizin katılımıyla şekillenen; eğitim, çalışma hayatı ve istihdam arasındaki bağı güçlendiren bütüncül bir yapıdır.

Çalışma hayatı; bir taraftan köklü mesleklerimiz, geleneksel üretim biçimlerimiz, zanaat ve mesleki birikimimiz üzerinde yükselirken, diğer taraftan yeşil ve dijital dönüşüm, yapay zekâ, sürdürülebilirlik ve yeni üretim teknolojileriyle yeniden şekillenmektedir. Bu dönüşüm, geleneksel mesleklerin bilgi ve beceri birikiminin korunarak yeni ihtiyaçlara uyarlanmasını gerekli kılarken, aynı zamanda yeni mesleklerin ve geleceğin becerilerinin ortaya çıkmasını da beraberinde getirmektedir.

Mesleki Yeterlilik Kurumu olarak bu değişimi paydaşlarımızla birlikte izliyor; mesleklerin görev ve çalışma süreçlerini ulusal meslek standartlarıyla, bireylerin sahip olması gereken bilgi, beceri ve yetkinlikleri ise ulusal yeterliliklerle tanımlıyor ve ihtiyaçlar doğrultusunda güncelliyoruz. Ulusal yeterlilikleri esas alan ölçme, değerlendirme ve belgelendirme süreçleriyle de bireylerin mesleki yeterliliklerinin bağımsız, tarafsız, güvenilir ve kalite güvenceli bir sistem içerisinde tanınmasını sağlıyoruz.

Bu anlayışla Ulusal Yeterlilik Sistemini; mesleki birikimimizi geleceğe taşıyan, geleneksel mesleklerden yeni nesil mesleklere uzanan, bugünün becerileri ile geleceğin yeterliliklerini aynı kalite güvencesi altında buluşturan bütüncül bir ekosistem olarak değerlendiriyoruz. Sistemimizin temel amacı yalnızca meslekleri tanımlamak veya bireyleri belgelendirmek değil; işverenin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücü ile çalışanın sahip olduğu beceriyi buluşturmak, mesleki bilgi ve beceriyi görünür ve güvenilir hâle getirmek, iş sağlığı ve güvenliğini desteklemek, işletmelerimizin kalite, verimlilik ve rekabet gücüne katkı sağlamaktır.

Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımızın öncülüğünde yürütülen çalışma hayatı politikaları doğrultusunda, bu yaklaşımı Türkiye Yüzyılı Millî Yeterlilik Programı ile daha ileri bir aşamaya taşımayı hedefliyoruz. Programla; mesleki birikimimizi geleceğe taşıyan, yeşil ve dijital dönüşümün ihtiyaç duyduğu becerileri gözeten, geleceğin mesleklerine hazırlanan, mevcut meslek ve yeterlilikleri güncelleyen, sürdürülebilir ve nitelikli istihdamı destekleyen ve yeterliliklerde kalite güvencesini güçlendiren bir ekosistemin geliştirilmesini amaçlıyoruz.

Bu çerçevede, Ulusal Yeterlilik Sisteminin çalışma hayatına doğrudan yansıyan önemli uygulamalarından biri de MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğudur.

5544 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde uygulanan belge zorunluluğu; çalışanın yaptığı işe ilişkin bilgi, beceri ve yetkinliklerinin güvenilir ölçme ve değerlendirme yöntemleriyle ortaya konulmasını ve belgelendirilmesini esas almaktadır. Bu uygulamayla çalışanların mesleki yeterliliklerinin güçlendirilmesinin yanı sıra iş sağlığı ve güvenliğinin 

desteklenmesi, işverenlerin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücüne erişimin kolaylaştırılması, üretim ve hizmet süreçlerinde kalite ve verimliliğin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

Bu bakımdan belge zorunluluğunu yalnızca mevzuattan kaynaklanan bir yükümlülük olarak değil; işçiyi, işvereni ve çalışma hayatının bütününü birlikte gözeten bir kalite güvencesi mekanizması olarak değerlendiriyoruz. Esas olan; çalışanlarımızın sahip oldukları becerileri güvenilir biçimde görünür kılmak, doğru işi doğru yeterlilikle buluşturmak ve güvenli, nitelikli ve verimli bir çalışma ortamının güçlendirilmesine katkı sağlamaktır.

Bu kapsam, 23 Mart 2026 tarihli ve 33202 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 8. Tebliğ ile genişletilmiş; 40 yeni meslek daha belge zorunluluğu kapsamına alınarak toplam meslek sayısı 244’e yükselmiştir.

Yeni düzenlemeyle kapsama alınan meslekler; geleneksel üretim ve hizmet alanlarının yanı sıra teknolojik gelişmeler, dijital dönüşüm ve değişen üretim süreçleriyle birlikte önem kazanan farklı meslek ve beceri alanlarını da kapsamaktadır. Bu yönüyle düzenleme, yalnızca belge zorunluluğunun kapsamının genişletilmesi değil; meslek standartlarının ve yeterliliklerin ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilmesi, çalışanlarımızın becerilerinin güçlendirilmesi ve iş gücümüzün geleceğin çalışma hayatına hazırlanması bakımından da önem taşımaktadır.

Belge zorunluluğuna ilişkin uygulamalar, özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde mesleki yeterlilik ile iş sağlığı ve güvenliği arasındaki bağın güçlendirilmesi ve uygulamanın sağlıklı biçimde yürütülmesi amacıyla ilgili kurumlarca mevzuat çerçevesinde takip edilmektedir. Belge zorunluluğunun fiilen uygulamaya başlayacağı 23 Mart 2027 tarihi dikkate alındığında, önümüzdeki dönemi yalnızca mevzuata ilişkin bir takvim olarak değil; ilgili bütün tarafların zamanında ve doğru biçimde bilgilendirildiği, işletmelerimizin ihtiyaçlarını belirlediği ve çalışanlarımızın gerekli belgelendirme süreçlerine erişebildiği bir bilgilendirme, hazırlık ve uyum dönemi olarak değerlendiriyoruz.

Bu süreçte temel önceliğimiz; kapsama giren sektörlerin, işletmelerin, işverenlerin ve çalışanların yeni düzenleme hakkında zamanında bilgi sahibi olmaları, ihtiyaçlarını önceden belirlemeleri ve gerekli hazırlıkları süresi içerisinde tamamlamalarıdır. Hiçbir işletmemizin veya çalışanımızın bilgi eksikliği ya da hazırlık yetersizliği nedeniyle uygulamada güçlük yaşamamasını özellikle önemsiyoruz. Bu nedenle sürecin kamu kurumlarımız, sosyal taraflarımız, meslek örgütlerimiz, oda ve birliklerimiz ile sektör temsilcilerimizin iş birliği ve ortak sorumluluk anlayışı içerisinde yürütülmesini arzu ediyoruz.

Sistemin işverenlerimiz açısından önemli bir diğer boyutu da istihdam teşvikidir. 6111 sayılı Kanun kapsamında gerekli şartları taşıyan MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi sahibi kişileri istihdam eden işverenlerimizin sigorta primlerinin işveren hissesine düşen tutarı, 54 aya varan sürelerle İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanabilmektedir. Bu imkân, nitelikli iş gücünün istihdamını desteklerken işletmelerimize de önemli bir mali avantaj sağlamaktadır.

Ulusal Yeterlilik Sisteminin gücü, çalışma hayatıyla kurduğu bağdan ve paydaşlarının sisteme sağladığı katkıdan gelmektedir. Hangi mesleklerin dönüştüğünü, hangi yeni becerilere ihtiyaç duyulduğunu ve işletmelerimizin hangi nitelikte insan kaynağına ihtiyaç duyduğunu en doğru biçimde çalışma hayatının kendisi ortaya koymaktadır. Bu nedenle standartların ve yeterliliklerin geliştirilmesinden uygulanmasına, çalışanlarımızın becerilerinin güçlendirilmesinden işverenlerimizin nitelikli iş gücü ihtiyacının karşılanmasına kadar bütün süreçlerde sosyal diyalog ve paydaş katılımını Ulusal Yeterlilik Sistemimizin temel unsurlarından biri olarak görüyoruz.

Bu çerçevede; 8. Tebliğ ile belge zorunluluğu kapsamına yeni alınan 40 mesleğin, görev ve faaliyet alanınızla ilgili kurum, kuruluş, üye, işletme, sektör ve meslek komitelerine duyurulmasını; kapsama giren işveren ve çalışanlarımızın belge ihtiyaçlarını zamanında belirlemelerine yönelik bilgilendirme çalışmalarının desteklenmesini ve 23 Mart 2027 tarihinden önce gerekli hazırlıkların tamamlanmasına katkı sağlanmasını önemle rica ediyoruz.

Bunun yanında, sektörlerinizde ortaya çıkan yeni mesleklerin, değişen iş modellerinin, yeşil ve dijital becerilerin ve yeni yeterlilik ihtiyaçlarının Kurumumuza iletilmesi; bu ihtiyaçların birlikte değerlendirilerek ulusal meslek standartlarına ve ulusal yeterliliklere zamanında yansıtılması, Ulusal Yeterlilik Sistemimizin güncelliğinin, etkinliğinin ve çalışma hayatıyla bağının güçlendirilmesi açısından değerli olacaktır.

Bu vesileyle, belge zorunluluğu kapsamında bulunan 244 meslek ile 8. Tebliğ kapsamında yeni  eklenen 40 mesleğe ilişkin güncel bilgileri ekte bilgilerinize sunuyoruz.

Türkiye Yüzyılı’nın nitelikli insan kaynağıyla üreten, istihdam oluşturan ve rekabet gücünü artıran Türkiye hedefi doğrultusunda; mesleki birikimden geleceğin becerilerine uzanan bu yapıda, becerinin yeterliliğe, yeterliliğin nitelikli istihdama, nitelikli istihdamın ise güvenli, kaliteli ve yüksek katma değerli üretime dönüşmesini hep birlikte güçlendireceğimize inanıyoruz.

Bilgilerinize sunulur.

EK: MYK Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen 40 Meslek.pdf